വാതപ്പനി (Rheumatic Fever) എന്നത് ഹൃദയത്തെ നേരിട്ട് ആക്രമിക്കുന്ന ഒരു രോഗമല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന് സംഭവിക്കുന്ന ഒരു ‘അബദ്ധം’ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നമാണ്. ഇത് എങ്ങനെയാണ് ഹൃദയത്തെ ബാധിക്കുന്നതെന്ന് താഴെ ലളിതമായി വിവരിക്കാം:
1. തുടക്കം തൊണ്ടയിൽ നിന്ന്
‘ഗ്രൂപ്പ് എ സ്ട്രെപ്റ്റോകോക്കസ്’ (Group A Streptococcus) എന്ന ബാക്ടീരിയ മൂലമുണ്ടാകുന്ന തൊണ്ടവേദനയോ പനിയോ പൂർണ്ണമായി ചികിത്സിക്കാതിരുന്നാൽ, കുറച്ച് ആഴ്ചകൾക്ക് ശേഷം വാതപ്പനി ഉണ്ടാകാം.
2. പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ പിഴവ് (Molecular Mimicry)
നമ്മുടെ പ്രതിരോധ സംവിധാനം (Immune System) ഈ ബാക്ടീരിയയെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള ആന്റിബോഡികൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഈ ബാക്ടീരിയയുടെ ഉപരിതലത്തിലുള്ള ചില പ്രോട്ടീനുകൾക്ക് നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിലെ കോശങ്ങളുമായി സാമ്യമുണ്ട്. തൽഫലമായി, പ്രതിരോധ കോശങ്ങൾ ബാക്ടീരിയയെ ആക്രമിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം ഹൃദയത്തിലെ കോശങ്ങളെയും തെറ്റായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആക്രമിക്കുന്നു.
3. ഹൃദയത്തിലെ വീക്കം (Inflammation)
ഈ ആക്രമണം മൂലം ഹൃദയത്തിന്റെ മൂന്ന് പാളികളിലും വീക്കം സംഭവിക്കാം:
- എൻഡോകാർഡിറ്റിസ് (Endocarditis): ഹൃദയത്തിന്റെ ഉൾപ്പാളിയെയും വാൽവുകളെയും ബാധിക്കുന്നു.
- മയോകാർഡിറ്റിസ് (Myocarditis): ഹൃദയപേശികളെ ബാധിക്കുന്നു.
- പെരികാർഡിറ്റിസ് (Pericarditis): ഹൃദയത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള ആവരണത്തെ ബാധിക്കുന്നു.
4. വാൽവുകൾക്ക് സംഭവിക്കുന്ന കേടുപാടുകൾ
വാതപ്പനി ഏറ്റവും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്നത് ഹൃദയത്തിലെ വാൽവുകളെയാണ്. ഇതിനെയാണ് ‘റൂമാറ്റിക് ഹാർട്ട് ഡിസീസ്’ (Rheumatic Heart Disease) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. പ്രധാനമായും രണ്ട് തരത്തിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങളാണ് വാൽവുകൾക്ക് ഉണ്ടാവുക:
- വാൽവ് ചുരുങ്ങുക (Stenosis): വീക്കം കാരണം വാൽവുകൾ തടിക്കുകയും തഴമ്പിക്കുകയും (Scarring) ചെയ്യുന്നു. ഇത് വാൽവുകൾ പൂർണ്ണമായി തുറക്കുന്നതിന് തടസ്സമാവുകയും രക്തപ്രവാഹം കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു.
- വാൽവ് ചോർച്ച (Regurgitation): വാൽവുകൾ ശരിയായി അടയാതിരിക്കുകയും രക്തം പിന്നിലേക്ക് ഒഴുകുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രധാനമായും മൈട്രൽ വാൽവിനെയാണ് (Mitral Valve) ഇത് ബാധിക്കുന്നത്. ചികിത്സ വൈകിയാൽ Heart Failure വരെ കാരണമായേക്കാം.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
- കുട്ടികളിലുണ്ടാകുന്ന വിട്ടുമാറാത്ത തൊണ്ടവേദന നിസ്സാരമായി കാണരുത്.
- വാതപ്പനി ഒരിക്കൽ വന്നവർക്ക് വീണ്ടും വരാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ പെൻസിലിൻ കുത്തിവെപ്പ് പോലുള്ള പ്രതിരോധ ചികിത്സകൾ തേടേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.
ചുരുക്കത്തിൽ, ബാക്ടീരിയയല്ല, മറിച്ച് ആ ബാക്ടീരിയയെ നേരിടാൻ ശരീരം നടത്തുന്ന അമിതമായ പ്രതികരണമാണ് ഹൃദയത്തെ തകരാറിലാക്കുന്നത്.