ഹൃദയം വലുതാകുന്ന അവസ്ഥയെ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി കാർഡിയോമെഗാലി (Cardiomegaly) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതൊരു രോഗമല്ല, മറിച്ച് മറ്റൊരു ആരോഗ്യപ്രശ്നത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.
ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങളും പ്രതിവിധികളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
പ്രധാന കാരണങ്ങൾ
- ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം (Hypertension): രക്തം പമ്പ് ചെയ്യാൻ ഹൃദയത്തിന് കൂടുതൽ ശക്തിയായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടി വരുന്നത് പേശികൾ വീർക്കാൻ കാരണമാകുന്നു.
- ഹൃദയ വാൽവ് രോഗങ്ങൾ: ഹൃദയത്തിലെ വാൽവുകൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന തകരാറുകൾ രക്തപ്രവാഹത്തെ ബാധിക്കുകയും ഹൃദയത്തിന് അമിത ജോലിഭാരം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
- കാർഡിയോമയോപ്പതി (Cardiomyopathy): ഹൃദയപേശികൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ബലക്കുറവ് അല്ലെങ്കിൽ കട്ടി കൂടുന്നത് വഴി ഹൃദയം വികസിക്കുന്നു.
- ഹൃദയാഘാതം (Heart Attack): ഹൃദയാഘാതത്തെ തുടർന്ന് പേശികൾക്ക് സംഭവിക്കുന്ന ക്ഷതം ഹൃദയം വലുതാകാൻ കാരണമാകും.
- വിളർച്ച (Anemia): രക്തത്തിൽ ഓക്സിജന്റെ അളവ് കുറയുമ്പോൾ അത് പരിഹരിക്കാനായി ഹൃദയം വേഗത്തിൽ പമ്പ് ചെയ്യുകയും ക്രമേണ വലുതാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
- തൈറോയ്ഡ് പ്രശ്നങ്ങൾ: തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥിയുടെ അമിതപ്രവർത്തനമോ കുറഞ്ഞ പ്രവർത്തനമോ ഹൃദയത്തെ ബാധിക്കാം.
- ജന്മനായുള്ള ഹൃദയ വൈകല്യങ്ങൾ (Congenital Heart Disease): ജനനസമയത്ത് തന്നെയുള്ള ഹൃദയത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങൾ.
ലക്ഷണങ്ങൾ
പലപ്പോഴും തുടക്കത്തിൽ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. എങ്കിലും താഴെ പറയുന്നവ ശ്രദ്ധിക്കണം:
- ശ്വാസമെടുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട്.
- അമിതമായ ക്ഷീണം.
- കാലുകളിലോ പാദങ്ങളിലോ ഉണ്ടാകുന്ന വീക്കം (Edema).
- ഹൃദയമിടിപ്പിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ (Palpitations).
പ്രതിവിധികളും ചികിത്സയും
ഹൃദയം വലുതാകാനുള്ള കൃത്യമായ കാരണം കണ്ടെത്തി വേണം ചികിത്സിക്കാൻ.
- മരുന്നുകൾ: രക്തസമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനും, ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം സുഗമമാക്കാനും, ശരീരത്തിലെ അമിത ജലാംശം നീക്കം ചെയ്യാനുമുള്ള മരുന്നുകൾ ഡോക്ടർമാർ നിർദ്ദേശിക്കാറുണ്ട്.
- ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങൾ:
- ഉപ്പിന്റെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക: ഇത് രക്തസമ്മർദ്ദവും നീർക്കെട്ടും കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും.
- ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം: കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും നാരുകൾ കൂടിയതുമായ ഭക്ഷണക്രമം ശീലിക്കുക.
- ശരീരഭാരം നിയന്ത്രിക്കുക.
- വ്യായാമം: ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ലഘുവായ വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുക.
- ലഹരി വർജ്ജിക്കുക: മദ്യപാനവും പുകവലിയും പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുക.
- ശസ്ത്രക്രിയ: വാൽവ് സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങളാണെങ്കിൽ വാൽവ് മാറ്റിവെക്കലോ മറ്റ് ശസ്ത്രക്രിയകളോ ആവശ്യമായി വരാം. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ പേസ്മേക്കർ (Pacemaker) പോലുള്ള ഉപകരണങ്ങളും ഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
ശ്രദ്ധിക്കുക: മേൽപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ സ്വയം ചികിത്സയ്ക്ക് മുതിരാതെ ഒരു കാർഡിയോളജിസ്റ്റിനെ (Cardiologist) കണ്ട് ECG, എക്കോ കാർഡിയോഗ്രാം (Echocardiogram) തുടങ്ങിയ പരിശോധനകൾ നടത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.