കംപ്ലീറ്റ് ഹാർട്ട് ബ്ലോക്ക് (Complete Heart Block) അഥവാ തേർഡ് ഡിഗ്രി എവി ബ്ലോക്ക് (3rd-degree AV Block) എന്നത് ഹൃദയത്തിന്റെ മുകളിലത്തെ അറകളിൽ (Atria) നിന്നുള്ള വൈദ്യുത സിഗ്നലുകൾ താഴത്തെ അറകളിലേക്ക് (Ventricles) പൂർണ്ണമായും തടസ്സപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയാണ്.
ഇസിജി (ECG) ഉപയോഗിച്ച് ഇത് എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാമെന്ന് താഴെ നൽകുന്നു:
പ്രധാന ഇസിജി ലക്ഷണങ്ങൾ (ECG Features)
- എവി ഡിസോസിയേഷൻ (AV Dissociation):മുകളിലത്തെ അറകളും (P waves) താഴത്തെ അറകളും (QRS complexes) തമ്മിൽ യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലാതെ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതായത്, ഓരോ പി-വേവിനും പിന്നാലെ ഒരു ക്യുആർഎസ് കോംപ്ലക്സ് ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല.
- ക്രമമായ പി-പി ഇന്റർവെൽ (Regular P-P Interval):ഏട്രിയൽ റേറ്റ് (Atrial rate) സാധാരണ നിലയിലായിരിക്കും (മിനിറ്റിൽ 60–100 തവണ). പി-വേവുകൾ കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.
- ക്രമമായ ആർ-ആർ ഇന്റർവെൽ (Regular R-R Interval):വെൻട്രിക്കിളുകൾ അവരുടേതായ ഒരു താളത്തിൽ (Escape Rhythm) മിടിക്കും. ഇത് വളരെ സാവധാനത്തിലായിരിക്കും (മിനിറ്റിൽ 20–40 തവണ). എന്നാൽ ഈ ഇടവേളകൾ കൃത്യമായിരിക്കും.
- വ്യത്യാസപ്പെടുന്ന പിആർ ഇന്റർവെൽ (Variable PR Interval):പി-വേവുകളും ക്യുആർഎസ് കോംപ്ലക്സുകളും തമ്മിൽ ബന്ധമില്ലാത്തതിനാൽ, പിആർ ഇന്റർവെല്ലിന് ഒരു കൃത്യതയും ഉണ്ടാവില്ല; അത് ഓരോ തവണയും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും.
- കൂടുതൽ പി-വേവുകൾ:ക്യുആർഎസ് കോംപ്ലക്സുകളെ അപേക്ഷിച്ച് പി-വേവുകളുടെ എണ്ണം കൂടുതലായിരിക്കും (Atrial rate > Ventricular rate).
ലളിതമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു പട്ടിക:
| ഫീച്ചർ | അവസ്ഥ |
| Atrial Rate | സാധാരണ (60-100 bpm) |
| Ventricular Rate | വളരെ കുറവ് (20-40 bpm) |
| Rhythm | രണ്ടും കൃത്യമാണ് (Regular), പക്ഷെ പരസ്പര ബന്ധമില്ല. |
| QRS Complex | ബ്ലോക്ക് എവിടെയാണെന്നതിനനുസരിച്ച് വീതി കുറഞ്ഞതോ (Narrow) കൂടിയതോ (Wide) ആകാം. |
ഇത് അപകടകരമാണോ?
അതെ, ഇതൊരു മെഡിക്കൽ എമർജൻസിയാണ്. ഹൃദയമിടിപ്പ് വളരെ കുറയുന്നത് (Bradycardia) കാരണം തലകറക്കം, ബോധക്ഷയം (Syncope), ശ്വാസംമുട്ടൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. മിക്കവാറും രോഗികൾക്ക് ഇതിന് പരിഹാരമായി പേസ്മേക്കർ (Pacemaker) ഘടിപ്പിക്കേണ്ടി വരാറുണ്ട്.