ശ്വാസതടസ്സം (Shortness of breath) അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ അത് ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ പ്രശ്നമാണോ അതോ ഹൃദയസംബന്ധമായതാണോ എന്ന് തിരിച്ചറിയുക എന്നത് വളരെ പ്രധാനമാണ്.
ഹൃദയവും ശ്വാസകോശവും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അവയവങ്ങളായതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഒന്നിലെ തകരാർ മറ്റൊന്നിനെ ബാധിക്കാം. ഇവ തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. ഹൃദ്രോഗം മൂലമുള്ള ശ്വാസതടസ്സം (Cardiovascular Causes)
ഹൃദയത്തിന് രക്തം പമ്പ് ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി കുറയുമ്പോൾ (Heart Failure), ശ്വാസകോശത്തിൽ ദ്രാവകം കെട്ടിക്കിടക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ:
- കിടക്കുമ്പോൾ കൂടുന്ന ശ്വാസതടസ്സം: നിരപ്പായ പ്രതലത്തിൽ കിടക്കുമ്പോൾ ശ്വാസം മുട്ടൽ അനുഭവപ്പെടുകയും, എഴുന്നേറ്റിരിക്കുമ്പോൾ ആശ്വാസം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഹൃദയപരാജയത്തിന്റെ (Heart Failure) പ്രധാന ലക്ഷണമാണ്.
- കാലിലെ നീര്: ശ്വാസതടസ്സത്തോടൊപ്പം ഉപ്പൂറ്റിയിലോ കാലിലോ നീര് വരുന്നത് ഹൃദയത്തിന്റെ പമ്പിങ് കുറവാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
- നെഞ്ചിടിപ്പ്: പെട്ടെന്ന് ഹൃദയമിടിപ്പ് കൂടുകയോ താളം തെറ്റുകയോ ചെയ്യുക.
- രാത്രികാലങ്ങളിലെ അസ്വസ്ഥത: ഉറക്കത്തിനിടയിൽ ശ്വാസം മുട്ടി പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേൽക്കേണ്ടി വരുന്നത്.
2. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ കാരണങ്ങൾ (Respiratory Causes)
ശ്വാസകോശത്തിലേക്കുള്ള വായുസഞ്ചാരം തടസ്സപ്പെടുമ്പോഴോ ഓക്സിജൻ കൈമാറ്റം ശരിയായി നടക്കാത്തപ്പോഴോ ആണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്.
- ചുമയും കഫക്കെട്ടും: ശ്വാസതടസ്സത്തോടൊപ്പം നിർത്താതെയുള്ള ചുമയോ കഫമോ ഉണ്ടാകുക (Asthma അല്ലെങ്കിൽ COPD).
- Wheezing: ശ്വാസം വിടുമ്പോൾ ഒരു ചൂളംവിളി ശബ്ദം കേൾക്കുന്നത് ആസ്ത്മയുടെ ലക്ഷണമാകാം.
- പനി: ശ്വാസതടസ്സത്തോടൊപ്പം പനിയും വിറയലും ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ന്യുമോണിയ പോലുള്ള അണുബാധയാകാം.
- പുകവലി ശീലം: വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസതടസ്സമുള്ള പുകവലിക്കാരിൽ ഇത് പലപ്പോഴും COPD ആകാനാണ് സാധ്യത.
എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാം? (പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ)
| ലക്ഷണങ്ങൾ | ഹൃദ്രോഗം (Heart) | ശ്വാസകോശ രോഗം (Lung) |
|---|---|---|
| കിടക്കുമ്പോൾ | ശ്വാസംമുട്ടൽ കൂടും | സാധാരണ മാറ്റമുണ്ടാകില്ല |
| ശബ്ദം | പ്രത്യേക ശബ്ദം കുറവായിരിക്കും | വിസിലിന് സമാനമായ ശബ്ദം (Wheezing) |
| നീര് | കാലുകളിൽ നീര് കാണാറുണ്ട് | സാധാരണയായി നീര് ഉണ്ടാകില്ല |
| നെഞ്ചുവേദന | ഭാരം കയറ്റിവെച്ചതുപോലെ അനുഭവപ്പെടും | ശ്വാസമെടുക്കുമ്പോൾ കൂർത്ത വേദന അനുഭവപ്പെടാം |
എപ്പോൾ വൈദ്യസഹായം തേടണം?
താഴെ പറയുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒട്ടും വൈകാതെ വൈദ്യസഹായം തേടണം:
- വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ പോലും കഠിനമായ ശ്വാസതടസ്സം അനുഭവപ്പെടുക.
- നെഞ്ചുവേദന, താടിയെല്ലിലേക്കോ കൈകളിലേക്കോ പടരുന്ന വേദന.
- അമിതമായ വിയർപ്പും തലകറക്കവും.
- നഖങ്ങളിലോ ചുണ്ടിലോ നീലനിറം പടരുക.
ശ്രദ്ധിക്കുക: ഇത് ലക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവായ അറിവ് മാത്രമാണ്. കൃത്യമായ രോഗനിർണ്ണയത്തിന് ഒരു ഡോക്ടറെ കണ്ട് ECG, Chest X-ray, Echocardiogram തുടങ്ങിയ പരിശോധനകൾ നടത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.