ഹൃദയ ധമനികളിൽ ബ്ലോക്ക് ഇല്ലാതെ ഹാർട്ട് അറ്റാക്ക് ഉണ്ടാകുമോ?

അതെ, തീർച്ചയായും ഉണ്ടാകാം. ഹൃദയത്തിലെ പ്രധാന ധമനികളിൽ കൊഴുപ്പ് അടിഞ്ഞുകൂടി (Atherosclerosis) ഉണ്ടാകുന്ന തടസ്സങ്ങൾ (Blocks) മാത്രമല്ല ഹാർട്ട് അറ്റാക്കിന് കാരണം. രക്തക്കുഴലുകളിൽ പ്രകടമായ ബ്ലോക്കുകൾ ഇല്ലാതെ തന്നെ ഹൃദയപേശികളിലേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം തടസ്സപ്പെടുകയും ഹാർട്ട് അറ്റാക്ക് ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥകളുണ്ട്.

മെഡിക്കൽ രംഗത്ത് ഇതിനെ പ്രധാനമായും MINOCA (Myocardial Infarction with Non-Obstructive Coronary Arteries) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. അതായത്, ആൻജിയോഗ്രാം ചെയ്യുമ്പോൾ ധമനികളിൽ വലിയ ബ്ലോക്കുകൾ (50 ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രം ചുരുക്കം) കാണില്ലെങ്കിലും ഹാർട്ട് അറ്റാക്കിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളും ഹൃദയപേശികൾക്ക് കേടുപാടുകളും സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടാകും.

ഇത്തരത്തിൽ ബ്ലോക്കുകൾ ഇല്ലാതെ ഹാർട്ട് അറ്റാക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതിനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

കൊറോണറി ആർട്ടറി സ്പാസം (Coronary Artery Spasm)

ഹൃദയത്തിലേക്ക് രക്തം എത്തിക്കുന്ന ധമനികൾ പെട്ടെന്ന് ചുരുങ്ങിപ്പോകുന്ന (Spasm) അവസ്ഥയാണിത്. ഇത് താൽക്കാലികമായി ഹൃദയത്തിലേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം പൂർണ്ണമായി തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ഹാർട്ട് അറ്റാക്കിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യാം. അമിതമായ മാനസിക സമ്മർദ്ദം, ചില മരുന്നുകളുടെ ഉപയോഗം, അല്ലെങ്കിൽ തണുത്ത കാലാവസ്ഥ എന്നിവ ഇതിന് കാരണമാകാം. ഇത് Prinzmetal’s Angina എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

സ്പോണ്ടേനിയസ് കൊറോണറി ആർട്ടറി ഡിസെക്ഷൻ (SCAD)

ഹൃദയ ധമനികളുടെ ഉൾഭിത്തിയിലുണ്ടാകുന്ന ചെറിയ കീറൽ (Tear) കാരണം രക്തം ഈ പാളികൾക്കിടയിലേക്ക് ഇറങ്ങുകയും, അത് രക്തക്കുഴലിന്റെ ഉള്ളളവ് ചെറുതാക്കി രക്തയോട്ടം തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. കൊഴുപ്പ് അടിഞ്ഞുകൂടുന്നത് യുമായി ഇതിന് ബന്ധമില്ല. ഇത് പ്രധാനമായും സ്ത്രീകളിലും യുവാക്കളിലുമാണ് കൂടുതൽ കണ്ടുവരുന്നത്.

മൈക്രോവാസ്കുലാർ ഡിസ്ഫങ്ഷൻ (Coronary Microvascular Disease)

ആൻജിയോഗ്രാമിൽ കാണാൻ കഴിയുന്ന വലിയ ധമനികളിൽ ബ്ലോക്ക് ഉണ്ടാകില്ലെങ്കിലും, ഹൃദയപേശികൾക്കുള്ളിലെ വളരെ ചെറിയ രക്തക്കുഴലുകൾക്ക് (Microvessels) കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയോ അവ ശരിയായി വികസിക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. ഇത് ഹൃദയത്തിലേക്കുള്ള ഓക്സിജൻ ലഭ്യത കുറയ്ക്കുന്നു.

ചെറിയ രക്തക്കട്ടകൾ (Embolism)

ശരീരത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നോ അല്ലെങ്കിൽ ധമനികളിലെ ചെറിയ പോറലുകളിൽ നിന്നോ ഉണ്ടാകുന്ന രക്തക്കട്ടകൾ (Blood clots) ഒഴുകിവന്ന് ഹൃദയത്തിലെ ചെറിയ രക്തക്കുഴലുകളിൽ തടസ്സമുണ്ടാക്കാം. ആൻജിയോഗ്രാം ചെയ്യുമ്പോഴേക്കും ഈ കട്ടകൾ ചിലപ്പോൾ സ്വയം അലിഞ്ഞുപോയിട്ടുണ്ടാകാം, എങ്കിലും അത് ഹൃദയപേശികൾക്ക് പരിക്കേൽപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാകും.

തകോത്സുബോ കാർഡിയോമയോപ്പതി (Takotsubo Cardiomyopathy)

ഇത് ‘ബ്രോക്കൺ ഹാർട്ട് സിൻഡ്രോം’ (Broken Heart Syndrome) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന കടുത്ത മാനസികാവസ്ഥയോ (തീവ്രമായ ദുഃഖം, ഭയം) ശാരീരിക സമ്മർദ്ദമോ കാരണം ഹൃദയത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം താൽക്കാലികമായി പമ്പ് ചെയ്യാതാകുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. ഇതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഹാർട്ട് അറ്റാക്കിന് സമാനമായിരിക്കും.

ചുരുക്കത്തിൽ: നെഞ്ചുവേദന, ശ്വാസംമുട്ടൽ തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ആൻജിയോഗ്രാമിൽ ബ്ലോക്കുകൾ ഇല്ല എന്ന് കണ്ട് ഇത് നിസ്സാരമായി തള്ളിക്കളയാൻ ആകില്ല. കൃത്യമായ ലക്ഷണങ്ങളും ട്രോപോണിൻ (Troponin) പോലുള്ള കാർഡിയാക് എൻസൈമുകളുടെ വ്യതിയാനവും ഉണ്ടെങ്കിൽ, ബ്ലോക്കുകൾ ഇല്ലെങ്കിലും അത് ഹാർട്ട് അറ്റാക്ക് തന്നെയായി കണക്കാക്കി കൃത്യമായ തുടർചികിത്സകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് Cardiac MRI പോലുള്ള പരിശോധനകൾ വഴി കൃത്യമായ കാരണം കണ്ടെത്തുക) ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.