കംപ്ലീറ്റ് ഹാർട്ട് ബ്ലോക്ക് (Complete Heart Block): ഇസിജി (ECG) ഡയഗ്നോസിസ്

കംപ്ലീറ്റ് ഹാർട്ട് ബ്ലോക്ക് (Complete Heart Block) അഥവാ തേർഡ് ഡിഗ്രി എവി ബ്ലോക്ക് (3rd-degree AV Block) എന്നത് ഹൃദയത്തിന്റെ മുകളിലത്തെ അറകളിൽ (Atria) നിന്നുള്ള വൈദ്യുത സിഗ്നലുകൾ താഴത്തെ അറകളിലേക്ക് (Ventricles) പൂർണ്ണമായും തടസ്സപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയാണ്.

ഇസിജി (ECG) ഉപയോഗിച്ച് ഇത് എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാമെന്ന് താഴെ നൽകുന്നു:

പ്രധാന ഇസിജി ലക്ഷണങ്ങൾ (ECG Features)

1. എവി ഡിസോസിയേഷൻ (AV Dissociation):മുകളിലത്തെ അറകളും (P waves) താഴത്തെ അറകളും (QRS complexes) തമ്മിൽ യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലാതെ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതായത്, ഓരോ പി-വേവിനും പിന്നാലെ ഒരു ക്യുആർഎസ് കോംപ്ലക്സ് ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല.
2. ക്രമമായ പി-പി ഇന്റർവെൽ (Regular P-P Interval):ഏട്രിയൽ റേറ്റ് (Atrial rate) സാധാരണ നിലയിലായിരിക്കും (മിനിറ്റിൽ 60–100 തവണ). പി-വേവുകൾ കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.
3. ക്രമമായ ആർ-ആർ ഇന്റർവെൽ (Regular R-R Interval):വെൻട്രിക്കിളുകൾ അവരുടേതായ ഒരു താളത്തിൽ (Escape Rhythm) മിടിക്കും. ഇത് വളരെ സാവധാനത്തിലായിരിക്കും (മിനിറ്റിൽ 20–40 തവണ). എന്നാൽ ഈ ഇടവേളകൾ കൃത്യമായിരിക്കും.
4. വ്യത്യാസപ്പെടുന്ന പിആർ ഇന്റർവെൽ (Variable PR Interval):പി-വേവുകളും ക്യുആർഎസ് കോംപ്ലക്സുകളും തമ്മിൽ ബന്ധമില്ലാത്തതിനാൽ, പിആർ ഇന്റർവെല്ലിന് ഒരു കൃത്യതയും ഉണ്ടാവില്ല; അത് ഓരോ തവണയും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും.
5. കൂടുതൽ പി-വേവുകൾ:ക്യുആർഎസ് കോംപ്ലക്സുകളെ അപേക്ഷിച്ച് പി-വേവുകളുടെ എണ്ണം കൂടുതലായിരിക്കും (Atrial rate > Ventricular rate).

ലളിതമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു പട്ടിക:

ഇത് അപകടകരമാണോ?

അതെ, ഇതൊരു മെഡിക്കൽ എമർജൻസിയാണ്. ഹൃദയമിടിപ്പ് വളരെ കുറയുന്നത് (Bradycardia) കാരണം തലകറക്കം, ബോധക്ഷയം (Syncope), ശ്വാസംമുട്ടൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. മിക്കവാറും രോഗികൾക്ക് ഇതിന് പരിഹാരമായി പേസ്‌മേക്കർ (Pacemaker) ഘടിപ്പിക്കേണ്ടി വരാറുണ്ട്.