ഡോപ്ലർ അൾട്രാസൗണ്ടും ഡ്യൂപ്ലക്സ് അൾട്രാസൗണ്ടും: അവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം

ഡോപ്ലർ അൾട്രാസൗണ്ടും ഡ്യൂപ്ലക്സ് അൾട്രാസൗണ്ടും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം അവ നൽകുന്ന വിവരങ്ങളുടെ വ്യാപ്തിയിലാണ്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, സാധാരണ അൾട്രാസൗണ്ടിന്റെയും ഡോപ്ലർ അൾട്രാസൗണ്ടിന്റെയും ഒരു സങ്കരരൂപമാണ് ഡ്യൂപ്ലക്സ് സ്കാനിംഗ്.

ഇവ തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

1. ഡോപ്ലർ അൾട്രാസൗണ്ട് (Doppler Ultrasound)

ഇത് രക്തയോട്ടം അളക്കാൻ മാത്രമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയാണ്.

• പ്രവർത്തനം: രക്തകോശങ്ങളിൽ തട്ടി തിരിച്ചുവരുന്ന ശബ്ദതരംഗങ്ങളുടെ ആവൃത്തിയിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റം (Doppler Effect) ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
• ഉപയോഗം: രക്തം എത്ര വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്നു എന്നും ഏത് ദിശയിലേക്കാണ് ഒഴുകുന്നത് എന്നും മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
• പരിമിതി: ഇത് രക്തക്കുഴലുകളുടെയോ അവയവങ്ങളുടെയോ വ്യക്തമായ ചിത്രം നൽകുന്നില്ല; പകരം രക്തയോട്ടത്തിന്റെ വേഗതയും തടസ്സങ്ങളും മാത്രമേ കാണിച്ചുതരുന്നുള്ളൂ.

---

2. ഡ്യൂപ്ലക്സ് അൾട്രാസൗണ്ട് (Duplex Ultrasound)

പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ ഇതിൽ രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ ഒരേസമയം നടക്കുന്നു (Dual function).

• ഘടകങ്ങൾ:
  1. പരമ്പരാഗത അൾട്രാസൗണ്ട്: ശരീരത്തിനകത്തെ അവയവങ്ങളുടെയും രക്തക്കുഴലുകളുടെയും ഘടന (Structure) വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്നു.
  2. ഡോപ്ലർ അൾട്രാസൗണ്ട്: ആ രക്തക്കുഴലിലൂടെയുള്ള രക്തയോട്ടത്തിന്റെ വേഗതയും രീതിയും അളക്കുന്നു.
• പ്രത്യേകത: ഒരേ സ്‌ക്രീനിൽ തന്നെ രക്തക്കുഴലിന്റെ ചിത്രവും അതിനുള്ളിലെ രക്തയോട്ടവും തത്സമയം കാണാൻ സാധിക്കും. രക്തക്കുഴലുകളിൽ എവിടെയെങ്കിലും കൊഴുപ്പ് അടിഞ്ഞുകൂടിയിട്ടുണ്ടോ (Plaque) എന്ന് കണ്ടെത്താൻ ഇത് വളരെ ഫലപ്രദമാണ്.

---

പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ

സവിശേഷത	ഡോപ്ലർ അൾട്രാസൗണ്ട്	ഡ്യൂപ്ലക്സ് അൾട്രാസൗണ്ട്
പ്രധാന ലക്ഷ്യം	രക്തയോട്ടത്തിന്റെ വേഗതയും ദിശയും അറിയാൻ.	രക്തക്കുഴലിന്റെ ഘടനയും രക്തയോട്ടവും ഒരേസമയം കാണാൻ.
ചിത്രീകരണം	ഗ്രാഫുകളോ നിറങ്ങളോ (Color Doppler) ആയി കാണിക്കുന്നു.	രക്തക്കുഴലിന്റെ ചിത്രവും (Image) രക്തയോട്ടത്തിന്റെ വിവരങ്ങളും നൽകുന്നു.
ഉപയോഗം	രക്തക്കുഴലുകളിലെ തടസ്സങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ.	വെരിക്കോസ് വെയിൻ, ധമനികളിലെ ബ്ലോക്ക് എന്നിവ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയാൻ.

ചുരുക്കത്തിൽ, ഒരു കംപ്യൂട്ടർ സ്ക്രീനിൽ രക്തക്കുഴലിന്റെ ചിത്രവും അതിലൂടെ രക്തം ഒഴുകുന്ന സ്പീഡും ഒരേസമയം കാണിക്കുന്നതാണ് ഡ്യൂപ്ലക്സ് അൾട്രാസൗണ്ട്.